اثربخشی درمان هیجان مدار بر تنظیم شناختی هیجان، بهزیستی روان شناختی و تحمل پریشانی مادران دارای فرزند با سوء مصرف مواد مخدر
  •   آرشیو : نسخه پاییز1404 - جلد دوم
  •   کد پذیرش : 14166
  •   موضوع : سایر شاخه های روانشناسی
  • نویسنده/گان : | زهره پاک زاد، هوشنگ علیبازی
  •   زبان : فارسی
  •   نوع مقاله : پژوهشی
  •   چکیده مقاله به فارسی : هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی اثربخشی درمان هیجان‌مدار بر تنظیم شناختی هیجان، بهزیستی روان ‌شناختی و تحمل پریشانی مادران دارای فرزند با سوء مصرف مواد مخدر بود. اعتیاد فرزندان به مواد مخدر از جمله بحران‌های خانوادگی است که اثرات روانی شدیدی بر والدین، به‌ویژه مادران، بر جای می‌گذارد و آنان را در معرض اختلالات عاطفی، افسردگی، کاهش کیفیت زندگی و کاهش تاب‌آوری قرار می‌دهد. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه مادران دارای فرزند با سوء مصرف مواد مخدر در شهر دامغان (۸۵ نفر) بود. از میان این جامعه، ۳۰ نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و سپس به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان گارنفسکی و همکاران (2001)، پرسشنامه بهزیستی روان‌شناختی ریف (1980) و پرسشنامه تحمل پریشانی سیمونز و گاهر (2005) بود. گروه آزمایش طی ۱۱ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای تحت درمان هیجان‌مدار بر اساس پروتکل جانسون (2001) قرار گرفت و گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. تحلیل داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و تحلیل کوواریانس چندمتغیری (MANCOVA) با نرم‌افزار SPSS-21 انجام شد. یافته‌ها نشان داد که درمان هیجان‌مدار به‌طور معناداری موجب افزایش تنظیم شناختی هیجان، ارتقای بهزیستی روان‌شناختی و بهبود تحمل پریشانی مادران دارای فرزند با سوء مصرف مواد مخدر شد (p < 0.05). بر این اساس می‌توان نتیجه گرفت که درمان هیجان‌مدار به‌عنوان یک رویکرد مؤثر در بهبود سلامت روان مادران در معرض فشارهای روانی ناشی از اعتیاد فرزندان قابل استفاده است.
  •   لیست منابع : [1] ابراهیمی آزاد، مقداد و سوری، احمد (1396). مقایسه بهزیستی روانشناختی زندانیان جرایم مختلف، فصلنامه علمی مطالعات پیشگیری از جرم، 46 (6): 75- 102.
    [2] اسماعیلی، فاطمه. (1396). اثربخشی درمان شناختی –رفتاری بر تعارضات زناشویی و تنظیم هیجان زوجین دارای تعارض. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد مرودشت، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی.
    [3] اصالتی،پروین،.عرب،.علی،ومهدی نژاد،ولی.(1398.)تاثیرمعنادرمانی فرانکل بر بهزیستی روانشناختی وشفقت خود دانشجویان.نشریه پژوهش توانبخشی درپرستاری،5(3)،1-7.
    [4] امجدیان، فرزانه.، جعفری، اصغر و قمری، محمد. (1402). مقایسه اثربخشی درمان هیجان مدار و آموزش شفقت به خود در تاب آوری و کاهش آسیب پذیری روانی- بدنی مادران دارای کودک مبتلا به اختلال یادگیری (خواندن و نوشتن). فرهنگ مشاوره و روان درمانی، 14 (55) 151-183.
    [5] امینیان. م، پاشا. غ ، عسگری. پ (1388). رابطه‌ی تنظیم هیجانی، فشارزاهای روانی زندگی و تصویر از بدن با اختلالات تغذیه در زنان شهر اهواز. اندیشه و رفتار، (4)13، 65-78.6.
    [6] بابایی. گرمخانی. م، رسولی. م و داورنیا. ر. (1396). اثر زوج درمانی هیجان مدار بر کاهش استرس زناشویی زوج¬ها. علوم پزشکی زانکو، 18(۵۶)،56-69.
    [7] باقری، محمدصادق؛ و آزادمرد، شهنام (1395). نقش باورهای فراشناختی در پیش‌بینی بهزیستی روان‌شناختی والدین کودکان دارای ناتوانی یادگیری، دومین کنفرانس سراسری دانش و فناوری علوم تربیتی مطالعات اجتماعی و روانشناسی ایران، تهران: دانشگاه تهران.
    [8] باوی، ساسان؛ و مسعودی فر، معصومه. (1394). بررسی رابطه بین باورهای فراشناختی و طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه با علائم وسواسی– اجباری دانشجویان دانشگاه آزاد اهواز. علوم رفتاری، 5(16): 9-24.
    [9] بشارت، محمدعلی؛ بهرامی زاده، حمید؛ فتی، لادن؛ و حسن‌آبادی، حمیدرضا. (1394). رابطه روان بنه‌های ناسازگار اولیه با همبودی اضطراب و افسردگی: نقش واسطه‌ای باورهای فراشناختی و حساسیت اضطرابی. مجله دست آوردهای روانشناسی بالینی، 1(1): 1-24.
    [10] بشارت، محمدعلی؛ خانی، زهرا؛ و فراهانی، حجت‌الله. (1399). نقش واسطه‌ای نظم جویی هیجان در ارتباط بین روان سازه‌های سازش نایافته اولیه و نشانه‌های اضطراب. روانشناسی تحولی روانشناسان ایرانی، 7 (66): 117-130.
    [11] بشارت، محمدعلی؛ خلیلی خضرآبادی، مهدیه؛ و رضازاده، سید محمدرضا. (1395). نقش واسطه‌ای دشواری تنظیم هیجان در رابطه بین روان سازه‌های ناسازگار اولیه و مشکلات زناشویی. دو فصلنامه روانشناسی خانواده. 3 (2): 27-44.
    [12] بنیسی، پریناز (1397). پیش‌‌بینی سلامت معنوی بر اساس شادکامی، باورهای فراشناختی و بهزیستی ذهنی در دانشجویان پزشکی، مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، 34 (62): 242- 251.
    [13] بیابانی، علی‌اصغر؛ کوچکی عاشور، محمد؛ و بیابانی، علی. (1387). روایی و پایایی مقیاس بهزیستی روان‌شناختی ریف. مجله روان‌پزشکی و روانشناسی ایران، 14 (2): 141-151.
    [14] بیات، شکوفه؛ بهامین، قباد؛ و خانمرادی، مهدی. (1395). بررسی رابطه مؤلفه‌های فراشناختی با علائم افسردگی در دانشجویان دانشگاه آزاد واحد لرستان. چهارمین همایش علمی پژوهشی علوم تربیتی و روانشناسی، آسیب‌های اجتماعی و فرهنگی ایران.

    [15] Acremont, M. & Van der Linden, M. (2017), How is impulsivity related to depression in adolescence? Evidence from a French validation of the cognitive emotion regulation questionnaire. Journal of Adolescence, 30, 271-282.
    [16] Aldao, A. , & Nolen-Hoeksema, S. (2010). Specificity of cognitive emotion regulation strategies: a transdiagnostic examination. Behav Res Ther. 48(10): 974-83. doi: 10. 1016/j. brat. 2010. 06. 002.
    [17] Bennett, D. S., Sullivan, M. W., & Lewis, M. (2010). Neglected Children, ShameProneness, and Depressive Symptoms. Child Maltreatreatment, 15: 305-314.
    [18] Brubacher L, Johnson SM. Clarifying the Negative Cycle in Emotionally Focused Therapy. J Encyclopedia Couple Fam Ther. 2018. ISBN 9781315747330
    [19] Brubacher L, Johnson SM. Clarifying the Negative Cycle in Emotionally Focused Therapy. J Encyclopedia Couple Fam Ther. 2018. ISBN 9781315747330.
    [20] Brubacher, L., Johnson, S,M. Clarifying the Negative Cycle in Emotionally Focused Therapy. J Encyclopedia Couple Fam Ther. 2018. ISBN 9781315747330
    [21] Bryant, F.B. (2010). Savoring beliefs inventory (SBI): A scale for measuring beliefs about savoring. Journal of Mental Health,12(1), 175-196.
    [22] Burkett-McKee, S., Knight, B. A., & Vanderburg, M. A.(2021). Psychological Well-Being of Students with High Abilities and Their School’s Ecology: Is There a Relationship? Roeper review, 43(3), 197-211.https://doi.org/10.1080/02783193.2021.1923593.
    [23] Callerand, R. J. (2012). The role of passion in sustainabele psychological well-being. Psychwell-being; 2,1. doi. org/10. 1186/2211-1522-2-1
    [24] Cash, T. F. (1989). Body-image affect: Gestalt versus summing the parts. Perceptual and Motor Skills. 69(1), 17-18. https://doi.org/10.2466/pms.1989.69.1.17.
    [25] Diedrich, A. , Hofmann, SG. , Cuijpers, P. , & Berking, M. (2016). Self-compassion enhances the efficacy of explicit cognitive reappraisal as an emotion regulation strategy in individuals with major depressive disorder. Behav Res Ther, 82(2): 1-10.
  •   کلمات کلیدی به فارسی : درمان هیجان‌مدار، تنظیم شناختی هیجان، بهزیستی روان‌شناختی، تحمل پریشانی، مادران دارای فرزند معتاد.
  •   چکیده مقاله به انگلیسی : The aim of the present study is to investigate the effectiveness of emotion-focused therapy on cognitive-emotional regulation, psychological well-being, and distress tolerance of mothers with children who use drugs. A family with children who use drugs is one of the family crises that leaves severe psychological stress on parents, especially mothers, and exposes them to emotional risks, reduction, reduced quality of life, and reduced resilience. The present study was applied in terms of purpose and method, a quasi-experimental study with a pretest-posttest design with a control group. The statistical population included all mothers with children who use drugs in the city of Ghan (85 people). From this population, 30 people were selected by purposive sampling and then randomlyassigned to two experimental groups (15 people) and control (15 people). The research instruments included the Garnevsky et al. (2001) Cognitive Emotion Regulation Questionnaire, the Riff Psychological Well-Being Questionnaire (1980), and the Simmons and Gahr Distress Tolerance Questionnaire (2005). The experimental group underwent 11 90-minute sessions of emotion-focused therapy based on the Johnson (2001) protocol, and the control group did not receive any intervention. Data analysis was performed using descriptive statistics (mean and standard deviation) and multivariate analysis of covariance (MANCOVA) with SPSS-21 software. The findings showed that emotion-focused therapy significantly increased cognitive emotion regulation, improved psychological well-being, and improved distress tolerance in mothers with children with drug abuse (p< 0.05). Accordingly, it can be concluded that emotion-focused therapy can be used as an effective approach to improve the mental health of mothers exposed to psychological stress caused by their children's addiction
  •   کلمات کلیدی به انگلیسی : Emotion-focused therapy, cognitive emotion regulation, psychological well-being, distress tolerance, mothers with addicted children.
  •  صفحات : 14-26
  •   دانلود فایل ( 481.97 KB )