تحلیل روایی و تبیین نظری پروتکل «هفت گام نخبه‌پروری»، مدل استعدادیابی کودکان

•   آرشیو : نسخه تابستان 1405 - جلد اول
•   کد پذیرش : 141225
•   موضوع : سایر شاخه‌ها
• نویسنده/گان : | علی اکبر صلاحی، محمد هادی کبیری
•   زبان : فارسی
•   نوع مقاله : پژوهشی
•   چکیده مقاله به فارسی : ‎استعدادیابی و پرورش نظام‌مند استعدادهای کودکان، از مهم‌ترین حوزه‌های مداخله در روان‌شناسی رشد، روان‌شناسی تربیتی و برنامه‌ریزی آموزشی معاصر به شمار می‌آید. با وجود توسعه مدل‌های متعدد در حوزه شناسایی و پرورش استعداد، خلأ الگوهای بومی، تلفیقی و مبتنی بر مداخلات چندسطحی که بتوانند به‌صورت هم‌زمان ابعاد شناختی، هیجانی، رفتاری، اجتماعی و خلاقانه کودک را پوشش دهند، همچنان محسوس است. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیل روایی و تبیین نظری، به بررسی پروتکل «هفت گام نخبه‌پروری» به‌عنوان یک مدل مداخله‌ای چندمرحله‌ای در استعدادیابی کودکان می‌پردازد. این پروتکل شامل هفت گام متوالی است: پیش‌عملیاتی، مهندسی رفتار، جامعه‌پذیری، استعدادیابی، خلاقیت، ساماندهی و دستاوردها است. هر مرحله بر مبنای نظریه‌های تحولی، شناختی، رفتاری، اجتماعی و انسان‌گرایی مورد تحلیل قرار گرفته و با دیدگاه‌های نظریه‌پردازانی چون ژان پیاژه، لئو ویگوستکی، هاواردگاردنر، آلبرت بندورا، یوری برن فن برنر، جوزپه رنزولی، میهالی چیکسنت‌میهای، کارل راجرز تطبیق داده شده است. یافته‌های تحلیلی نشان می‌دهد این پروتکل از ظرفیت نظری مناسبی برای تلفیق سنجش، آموزش، مداخله و هدایت تحولی برخوردار است و می‌تواند به‌عنوان چارچوبی کاربردی برای مراکز مشاوره، مدارس، مهد کودک و نظام‌های تربیتی مورد استفاده قرار گیرد.
•   لیست منابع : [1] چراغی، ا؛ صلاحی، ع، ا؛ کبیری، م، ه. (1397). خلاقیت و نخبه‌پروری، انتشارات دانشگاه هوایی شهید ستاری.
  [2] کبیری، م، ه؛ صلاحی، ع، ا؛ چراغی، ا؛ صلاحی، م؛ حاصلی، م. (1397). جامعه پذیری(کودکان، نوجوانان و خانواده)، انتشارات دانشگاه هوایی شهید ستاری.
  [3] صلاحی، ع، ا. (1398). مهندسی ذهن و رفتار، انتشارات آذرفر.
  [4] صلاحی، ع، ا؛ چراغی، ا؛ کبیری، م، ه؛ صلاحی، ا؛ صادق‌خانی، م. (1397). مهندسی رفتار، انتشارات دانشگاه هوایی شهید ستاری.
  [5] صلاحی، ع، ا؛ چراغی، ا؛ کبیری، م، ه؛ صلاحی، ا؛ احمدی، س. (1397). هفت گام نخبه‌پروری و آزمون‌های روانشناختی، انتشارات دانشگاه هوایی شهید ستاری.
  [6] صلاحی، ع، ا؛ چراغی، ا؛ کبیری، م، ه؛ حسن‌پور، ف؛ یاسبلاغی شراهی، ش؛ احمدی، س. (1402). هفت گام نخبه‌پروری بزرگسالان با رویکرد مهارت‌های تحصیلی و شغلی، انتشارات دانشگاه هوایی شهید ستاری.
  [7] صلاحی، ع، ا؛ آقا براری گاوزنی، م؛ چراغی، ا؛ کبیری، م، ه. (1399). بازی، هوش و استعداد، انتشارات دانشگاه هوایی شهید ستاری.
  [8] صلاحی، ع، ا. (1404). استعدادیابی از طریق بازی و تمرین ویژه سه سال به بالا ، انتشارات آذر فر.
  [9] صلاحی، ع، ا؛ کبیری، م، ه؛ چراغی، ا؛ محمدی کلهری، سروش؛ تندکار، نسیم. (1397). نوجوانی و هویت، انتشارات دانشگاه هوایی شهید ستاری.
  [10] صلاحی، ع، ا؛ چراغی، ا؛ کبیری، م، ه. (1397). هوش و استعداد، انتشارات دانشگاه هوایی شهید ستاری.
  [11] صلاحی، ع، ا؛ چراغی، ا؛ کبیری، م، ه. یوسفی، س؛ ذوالفقاری، م؛ طریقت‌رام، ز؛ آذرافروزان، ش، میرزابیگی، م؛ مظفری، مهسا؛ آقابراری گاوزنی، م؛ وکیلی، ن، حاج نوروزی، د؛ سربند، م. (1400). مهارت‌ها، انتشارات دانشگاه هوایی شهید ستاری.
  [12] هرگنهان، ب، ر؛ اولسون، م، ا. (1386). مقدمه ای بر نظریه های یادگیری، ترجمه: سیف، ع، ا، نشر دوران، ویرایش هفتم.
  [13] Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. Freeman.
  [14] Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development. Harvard University Press.
  [15] Bloom, B. S. (1985). Developing talent in young people. Ballantine Books.
  [16] Csikszentmihalyi, M. (1996). Creativity. HarperCollins.
  [17] Ericsson, K. A. (2006). The Cambridge handbook of expertise and expert performance. Cambridge University Press.
  [18] Erikson, E. H. (1963). Childhood and society. Norton.
  [19] Flavell, J. H. (1979). Metacognition and cognitive monitoring. American Psychologist, 34(10), 906–911.
  [20] Gardner, H. (1983). Frames of mind. Basic Books.
  [21] Harter, S. (2012). The construction of the self. Guilford.
  [22] Kolb, D. A. (1984). Experiential learning. Prentice Hall.
  [23] Kornhaber, M. L., Fierros, E. G., & Veenema, S. A. (2004). Multiple intelligences: Best ideas from research and practice. Allyn & Bacon.
  [24] Landreth, G. (2012). Play therapy. Routledge.
  [25] Masten, A. S. (2014). Ordinary magic. Guilford Press.
  [26] Mash, E. J., & Hunsley, J. (2005). Evidence-based assessment. Psychological Assessment, 17(3), 362–374.
  [27] Piaget, J. (1962). Play, dreams and imitation in childhood. Norton.
  [28] Putnam, R. D. (2000). Bowling alone. Simon & Schuster.
  [29] Renzulli, J. S. (1978). What makes giftedness? Phi Delta Kappan, 60(3), 180–184.
  [30] Runco, M. A., & Acar, S. (2012). Divergent thinking as an indicator of creative potential. Creativity Research Journal, 24(1), 66–75.
  [31] Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory. American Psychologist, 55(1), 68–78.
  [32] Sternberg, R. J. (2005). WICS. Cambridge University Press.
  [33] Subotnik, R. F., Olszewski-Kubilius, P., & Worrell, F. (2011). Rethinking giftedness. Psychological Science in the Public Interest, 12(1), 3–54.
  [34] Schunk, D. H., & DiBenedetto, M. K. (2020). Motivation and social cognitive theory. Contemporary Educational Psychology, 60, 101832.
  [35] Silverman, L. K. (2013). Giftedness 101. Springer.
  [36] Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society. Harvard University Press.
  [37] Wentzel, K. R. (2015). Social competence and achievement. Educational Psychologist, 50(4), 265–278.
•   کلمات کلیدی به فارسی : استعدادیابی کودکان، نخبه‌پروری، تحلیل روایی، هوش‌های چندگانه.
•   چکیده مقاله به انگلیسی : Talent identification and systematic development of children’s talents are among the most important areas of intervention in developmental psychology, educational psychology, and contemporary educational planning. Despite the development of numerous models in the field of talent identification and development, the gap in indigenous, integrated, and multilevel intervention models that can simultaneously cover the cognitive, emotional, behavioral, social, and creative dimensions of the child is still noticeable. The present study, using a valid analysis and theoretical explanation approach, examines the “Seven Steps of Elite Development” protocol as a multi-stage intervention model for identifying children’s talents. This protocol consists of seven consecutive steps: preoperational, behavioral engineering, socialization, talent identification, creativity, organization, and achievements. Each stage is analyzed based on developmental, cognitive, behavioral, and social theories and adapted to the perspectives of theorists such as Jean Piaget, Leo Vygotsky, Howard Gardner, Albert Bandura, Yuri Berne von Brenner, Giuseppe Renzoli, and Mihaly Csikszentmihalyi. The analytical findings show that this protocol has a suitable theoretical capacity for integrating assessment, training, intervention, and developmental guidance and can be used as a practical framework for counseling centers, schools, kindergartens, and educational systems.
•   کلمات کلیدی به انگلیسی : Children's Talent Identification, Elite Education, Narrative Analysis, Multiple Intelligences
•  صفحات : 57-67
•   دانلود فایل ( 381.11 KB )