بررسی ارتباط بین ذهن‌آگاهی با نشخوار فکری و تاب‌آوری دانش‌آموزان دختر پایه نهم شهر فسا

•   آرشیو : نسخه تابستان 1405 - جلد دوم
•   کد پذیرش : 141237
•   موضوع : روانشناسی عمومی
• نویسنده/گان : | فاطمه رحیم نژاد شهرستانی
•   زبان : فارسی
•   نوع مقاله : پژوهشی
•   چکیده مقاله به فارسی : هدف از انجام این تحقیق بررسی ارتباط بین ذهن آگاهی با نشخوار فکری و تاب‌آوری دانش‌آموزان دختر پایه نهم شهر فسا بوده است. پژوهش حاضر با توجه به هدف آن بنیادی بوده و از نظر چگونگی به دست آوردن دادهاي مورد نياز در زمره تحقيقات توصيفي و از نوع تحقيق همبستگي قرار داشت. جامعه آماری در این تحقیق تمام دانش‌آموزان دختر پایه نهم متوسطه اول شهر فسا در سال تحصیلی 1402-1401 به تعداد 869 نفر می‌باشد که طبق جدول مورگان تعداد نمونه آماری برای توزیع پرسشنامه میان نمونه 266 نفر محاسبه شد. روش نمونه گیری در این تحقیق، روش تصادفی خوشه ای بود. ابزار گردآوری اطلاعات در این تحقیق، پرسشنامه ذهن آگاهی بائر (2006)، پرسشنامه نشخوار فکری نولن-هوکسما و مارو (1999) و پرسشنامه تاب‌آوری کانر و دیویدسون (2003) بوده است. پس از تجزیه و تحلیل داده‌ها به کمک نرم افزار SPSS نگارش 26 نتایج نشان داد بین ذهن آگاهی با نشخوار فکری دانش‌آموزان رابطه ، معکوسی با ضریب همبستگی 0.323 وجود داشت.یافته‌های آزمون اسپیرمن نشان داد بین ذهن آگاهی با تاب‌آوری دانش‌آموزان رابطه معنادار، مثبت و مستقیمی با ضریب همبستگی 0.324 وجود دارد.همچنین یافته‌های ضریب رگرسیون نشان داد ذهن آگاهی به میزان بتای 0.421 و به طور معکوس قادر به پیش-بینی نشخوار فکری در آزمودنی‌ها می¬باشد و ذهن آگاهی به میزان بتای 0.393 و به طور مثبت و مستقیم قادر به پیش-بینی تاب‌آوری بود.
•   لیست منابع : [1] آفتاب، رویا و شمس، امیر،(1399).ارتباط خودشناسی انسجامی و تاب‌آوری با اضطراب ابتلا به کووید-19: نقش واسطه‌ای قدرت تحمل ابهام، نگرانی و فعالیت بدنی.
  [2] آقایوسفی، علیرضا؛ خاربو، اکرم؛ حاتمی، حمیدرضا.(1393). نقش نشخوارفکری در بهزیستی روانی و اضطراب در همسران بیماران نبتلا به سرطان در استان قم. فصلنامه روانشناسی سلامت، دوره چهارم، شماره 14، صص 79 -97.
  [3] امیدی، عبداله و محمد خانی، پروانه. (1394). آموزش حضور ذهن به عنوان یک مداخله بالینی: مروری مفهومی و تجربی. سلامت روان، سال اول، شماره اول: 38-29.
  [4] اورکی، محمد و سامی، پوران. (1395). اثربخشی مداخله شناختی رفتاری مبتنی بر ذهن¬اگاهی یکپارچه بر میزان بهزیستی روان¬شناختی و کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس. روان¬شناسی سلامت، 4(20)، 5-18.
  [5] باباخانی، وحیده.(1398)، اثربخشی آموزش مهارت‌های ذهن آگاهی بر سازگاری و سلامت روان دانش‌آموزان، رویش روان شناسی، سال هشتم، شماره 5، صص 171-178.
  [6] باقرپور، معصومه و مردانی، خدیجه.(1395)، رابطه بين شادکامي و ذهن آگاهي با انگيزش شغلي معلمان، فصلنامه روانشناسي تربيتي، دانشگاه آزاد اسلامي واحد تنكابن، سال هفتم، شماره 4، صص 39-49.
  [7] باقری نژاد، مینا؛ صالحی فدردی، جواد؛ طباطبایی، سید محمود.(۱۳۸۹).رابطه بین نشخوار فکری و افسردگی در نمونه ای از دانشجویان ایرانی. مطالعات تربیتی و روان شناسی، دوره یازدهم، شماره ۱، صص ۲۱-۳۸.
  [8] برمال، فرید؛ صالحی فدردی، جواد و طبیبی، زهرا. (1397). اثربخشی آموزش ذهن آگاهی بر نشخوار ذهنی، شیوة حل مسأله، و تنظیم شناختی هیجان افراد مبتلا به افسردگی. مطالعات روانشناختی. دانشکدة علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه الزهراء، 14(2)، 92-107.
  [9] رحیم پور، فرزانه؛ صبحی قراملکی، ناصر و نریمانی، محمد. (1396). مقایسه اثر بخشی دو برنامه آموزشی تاب‌آوری و مهارت‌های ارتباطی بر سازگاری زناشویی دانشجویان. فرهنگ در دانشگاه اسلامی. سال هفتم، شماره 22، 33-54.
  [10] رضایی، فرزانه و رضاخانی، سیمین دخت. (1398). سهم راهبردهای شناختی تنظیم هیجان و سبک‌های مقابله ای در پیش بینی میزان نشخوار فکری زنان. دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، 20(2)، 90-99.
  [11] رهبری، پروانه.، و کرد، بهمن. (1396). پیش¬بینی بهزیستی ذهنی بر اساس معنای زندگی و ذهن¬آگاهی در بین بیماران قلبی عروقی. نشریه روان پرستاری، 5(6)، 16-23.
  [12] شریعتی، سمیرا و کریمی، بهروز. (1399). اثربخشی آموزش تکنیک¬های ذهن¬آگاهی بر شادکامی، بهزیستی ذهنی و نشخوار فکری دختران. خانواده درمانی کاربردی، 1(1)، 125-147.
  [13] طالبی، مریم. (1399). اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن¬آگاهی بر میزان اضطراب و شادی و ذهن¬آگاهی در پرستاران. کجله مراقبت پرستاری و مامایی ابن¬سینا، 29(2)،127-136.
  [14] عباسی، منظر؛ سیاه کمری، راحله؛ نصرتی، رقیه؛ حیدری شرف، پریسا و طریقتی مرام، فاطمه. (1398). رابطه کیفیت زندگی و تاب‌آوری با دلزدگی زناشویی معلمان زن شهر کرمانشاه. رویش روان شناسی.سال هشتم، شماره6، ۷۹-۸۶.
  [15] عظیمی خطیبانی، مرسده و عموپور، مسعود. (1397). بررسی رابطه خلاقیت با باورهای وسواسی و نشخوارفکری در دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه شهر رشت. جامعه شناسی آموزش و پرورش، 9، 157-171.
  [16] فتاحی، سعیده.؛ دلداده¬مقدم، مهرانگیز.؛ و تقوی، فرشته. (1398). اثربخشی آموزش ذهن¬آگاهی بر تاب¬آوری و شادکامی مادران دارای کودکان مبتلا به اختلال یادگیری. مجله مطالعات ناتوانی، 6(9)، 1-6.
  [17] کاظمی، نواب.، حسین¬خانزاده، عباسعلی.، رسول¬زاده، وحید.، و محمدی، سیدتقی. (1399). اثربخشی آموزش ذهن-آگاهی بر فرسودگی شغلی و خوش¬بینی آموزشی در معلمان ابتدایی. فصلنامه مشاوره شغلی و سازمانی، 12(43)، 51-72.
  [18] کثیر، صادق.، حسینی¬مهر، مصطفی.، عقیلی¬راد، سمیه.، و شرهانی، محمدعلی. (1397). اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی (MBCT) بر نگرش نسبت به زندگی دانش‌آموزان پسر متوسطه‌ی دوم شهرستان شوش. دوفصلنامه جامعه شناسی آموزش و پرورش، 11(1)، 40-54.
  [19] کریمی نژاد، هاجر؛ صادقی، مسعود و غلامرضایی، سیمین. (1398). تدوین مدل تاب‌آوری خانواده بر اساس دیدگاه متخصصان خانواده، زوجین و پژوهش ها. فصلنامه تربیتی فرهنگی زنان و خانواده. 13(46)، 159-178.
  [20] ماوایی، زهرا.، و کاکابرایی، کیوان. (1396). اثربخشی ذهن¬آگاهی بر کیفیت زندگی و شادکامی سالمندان. فصلنامه پرستاری سالمندان، 3(4).
  [21] معنوی پور، داود؛ شاه حسینی، آرزو.(۱۳۹۴). بررسی شاخص‌های روان سنجی مقیاس نشخوار فکری ـ تأمل، فصلنامه شفای خاتم، دوره چهارم، شماره۱، صص ۷-۱۶.
  [22] میرزایی، رضا و باقری زنجانی اصل منفرد، لیلا. (1399). تاب‌آوری از دیدگاه روانشناسی جدید و نقش ایمان به آموزه‌های دینی در آن. مطالعات اسلامی در حوزه سلامت. 4(2)، 37-46.
  [23] نصیرنژاد، فریبا.، پویامنش، جعفر.، فتحی¬اقدم، قربان.، و جعفری، علیرضا. (1399). بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر ذهن¬آگاهی و درمان راه¬حل¬محور کوتاه¬مدت بر تاب¬آوری و شادکامی زنان مبتلا به مولتیپل¬اسکلروزیس. دوماه¬نامه فیض، 24(5)، 537-544.
  [24] نعمتی، شهروز؛ ایمان زاده، علی؛ فروهی، ناصر؛ مهدوی، محمد؛ افشین، حسین (1398). بررسی رابطه بین راهبردهای مقابله مذهبی و تاب‌آوری با رضایت زناشویی. فصلنامه پژوهش‌های نوین روانشناختی. پیاپی 53، بهار 1398، ص 319-333.
  [25] نواب، مژگان؛ دهقانی، اکرم و صالحی، مهرداد.(1397)، تاثیر گروه درمانی مبتنی بر شفقت به خود بر کیفیت زندگی و تغییر در اهداف و اولویت‌های مادران کودکان مبتلا به اختلال نارسایی توجه/فزون کنشی، فصلنامه سلامت روان کودک دوره پنجم، شماره 1.
  [26] هاشمی، فرشته.، درتاج، فریبرز.، فرخی، نورعلی.، و نصرالهی.، بیتا. (1398). اثربخشی آموزش ذهن¬آگاهی بر مؤلفه¬های خوش¬بینی تحصیلی دانش¬آموزان (اعتماد اجتماعی، تأکید تحصیلی و احساس هویت). مجله روان¬شناسی اجتماعی، 13(53)، 101-108.
  [27] Ahouja, S. (2021). Mindfulness in students’ motivation and learning in school Chapter. Reads In book: Handbook on Motivation at School, Chapter: Mindfulness in students’ motivation and learning in school.
  [28] Brown, KW., Ryan, RM. (2025). The benefits of being present. Mindfulness and its role in psychological well-being. Journal of personality and social psychology. 84, 822-848.
  [29] Card N, Barnet M. Methodological considerations in studying individual and family resilience. Family relations.2015; 64:120-33.
  [30] Carlson, L. E., Speca, M., Patel, K. D., & Goodey, E. (2014). Mindfulness-based stress reduction in relation to quality of life, mood, symptoms of stress and immune parameters in breast & prostate cancer outpatients. Ps.
  [31] Carrerees-Ponsoda, F., Escarti, A., Llopis-Goig, R., & Cortell-Tormo, J. M. (2019). The effect of an out-of-school mindfulness program on adolescents’ stress reduction and emotional wellbeing. Cuadernos de Psicología del Deporte, 17(3), 35-44.
  [32] Connor, K. M. and Jonathan, R. T. (2003). Development of a new resilience scale, Wiley-Liss, INK,18: 76-82.
  [33] Creswell, J. D. (2017). Mindfulness interventions. Annual review of psychology, 68, 491-516.
  [34] Curtis, N.A., & Trice, A.D. Olsoon (2013). A revision of the academic locus of control scale for college students 1. Perceptual and Motor Skills, 116, 817-829
  [35] Davis, D. M., & Hayes, J. A. (2011). What are the benefits of mindfulness? A practice review of psychotherapy-related research. Psychotherapy, 48(2), 198.
  [36] Didonna, F. (2019). Clinical Handbook of Mindfulness. Department of Psychitry.Vicenza- Italy.
  [37] Fathi M, Ahadi H, Jomehri F, Kalhornia Golkar M. The Mediating Role of Resilience between Sensation-Seeking and Alcohol Consumption in 24-40 Year-Old Yout in Tehran: A Descriptive Study. J Rafsanjan Univ Med Sci. 2019; 18(12): 1211-32.
  [38] Firoozbakht S, Latifian M. The Study of Mediating Role of Resilience on the Relationship between Family Communication Patterns and Motivational Regulation. Journal of Psychology.2018;22:100-17.
  [39] Fletcher D, Sarkar M. (2024). Psychological Resilience: A Review and Critique of Definitions, Concepts and Theory. School of Sport, Exercise and Health Sciences, Loughborough University. 2012; 11(2): 13-22.
  [40] Hofmann, S. G., Sawyer, A. T., Witt, A. A., & Oh, D. (2024). The effect of mindfulness-based therapy on anxiety and depression: A meta-analytic review. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 28(1), 63-81.
  [41] Hong,R.Y. (2007). Worry and rumination: Differential associations with anxious and depressive symptoms and coping behavior. Behavior Research and therapy, 45, 227-290.
  [42] Kabat-Zinn, J. (2013). Full Catastrophe Living: How to Cope with Stress. Pain and Illness Using Mindfulness Meditation.
  [43] Karimi Nezhad H, Sadeghi M, GholamRezaei S. Develop a qualitative family resilience model based on the views of family experts. Quarterly Journal of New Psychological Research.2017;12(47): 156-80.
  [44] Keunyoung Y, KeunH K, Shin Y S, Kang S L. (2010). Intolerance of uncertainty, worry, and rumination in major depressive disorder and generalized anxiety disorder. journal of Anxiety Disorders. 6, 623– 628.
  [45] Kiani AR, Fathi D, Honarmand Ghouje Beiglou P, Abdi S, Staji R. the relationship between attachment styles, social support, and coping styles with psychological resilience in people with grief experience: providing a path analysis model .Culture of Counseling Quarterly and Psychotherapy. Allameh Tabataba’i University.2020;11(41):157-180.
  [46] Krishna, R. M. (2014). Mindfulness: the untapped innate catalyst for healing, happiness and health. The Journal of the Oklahoma State Medical Association, 107(12), 649.
  [47] Lo,CSL.,Ho, SMY., and Hollon, SD.(2008). The effects of rumination and negative cognitive styles on depression: A mediation analysis. Behav Res Ther; 46: 487-495.
  [48] Lu, S., Huang, C., & Rios, J. (2017). Mindfulness and academic performance: An example of migrant children in China. Children and Youth Services Review, 82, 53-59.
  [49] Luthans, F., & Youssef-Morgan, C. M. (2017). Investigating the effect of psychological capital (hope, optimism, resilience and self-efficacy) on marital adjustment. 2017;26(11):23-24.
  [50] Lyddy, C. J., & Good, D. J. (2017). Being while doing: an inductive model of mindfulness at work. Frontiers in Psychology, 7(1), 1-10.
  [51] Lyubomirsky, S., Nolen-Hoeksema, S.(1995).Effect of self - focused rumination on negative thinking and interpersonal problem-solving. Journal of Personality and Social Psychology; 69: 176-90.
  [52] Patterson J, Blum RW. Risk and resilience among children and youth with disabilities. Archives
  [53] Rahmani K. Tofighi B, Bahrrani MR. Comparison of Marital Satisfaction, Quality of Life, Psychological Well-being and Psychological Resilience of Education Sector and Non-education Sector Employed Women and Unemployed Housewives in Bushehr City. Journal of Advanced Progress in Behavioral Sciences .2017;2(11):214-235.[Persian]
  [54] Rash, J. A., Kavanagh, V. A., & Garland, S. N. (2019). A meta-analysis of mindfulness-based therapies for insomnia and sleep disturbance: moving towards processes of change. Sleep medicine clinics, 14(2), 209-233.
  [55] Shallcross, A. J., Visvanathan, P. D., Sperber, S. H., & Duberstein, Z. T. (2019). Waking up to the problem of sleep: Can mindfulness help? A review of theory and evidence for the effects of mindfulness for sleep. Current Opinion in Psychology, 28, 37-41.
  [56] Vaidya N, Adhikari K (2014). " The Role of Rumination in the Relationship between Attention Deficits and Obsessive Compulsive Symptoms among NonClinical Sample", International Journal Of Public Mental Health And Neurosciences, Vol.1.
  [57] Vajsand (2019) Resilience as a predictor of marital adjustment to grief in people with childlessness experience. Clinical psychology review.2019;32(6):545-52.
  [58] Wang, K., & Kong, F. (2020). Linking Trait Mindfulness to Life Satisfaction in Adolescents: the Mediating Role of Resilience and Self-Esteem. Child Indicators Research, 13(1), 321-335.
  [59] Watkins E, Brown RG. (2002).Rumination and executive function in depression: An experimental study.Journal of Neurology, Neurosurgery and Psychiatry; 72(3): 400-2.
•   کلمات کلیدی به فارسی : ذهن آگاهی، نشخوار فکری، تاب‌آوری، فسا.
•   چکیده مقاله به انگلیسی : The purpose of this research was to investigate the relationship between mindfulness, rumination and resilience of female students in the ninth grade of the first secondary school in Fasa in the academic year 1402-1401. The current research was practical according to its purpose and in terms of how to obtain the required data, it was in the category of descriptive research and correlational research. The statistical population in this research is all female students in the ninth grade of the first secondary school in Fasa in the academic year of 1402. - 1401 is 869 people, according to Morgan's table, the number of statistical sample for distributing the questionnaire among the sample was calculated to be 266 people. The sampling method in this research was cluster random method. The data collection tool in this research was Bauer's Mindfulness Questionnaire (2006), Nolen-Hoeksma and Maro's Rumination Questionnaire (1999) and Connor and Davidson's Resilience Questionnaire (2003). After analyzing the data using SPSS software, writing 26, the results showed that there was a significant, negative and inverse relationship between mindfulness and rumination of female students in the ninth grade of the first secondary school in Fasa with a correlation coefficient of 0.323. The results of the Spearman test showed that There is a significant, positive and direct relationship between mindfulness and students' resilience with a correlation coefficient of 0.324. Also, the findings of the regression coefficient showed that mindfulness has a beta of 0.421 and can negatively and inversely predict rumination in subjects. and mindfulness was able to positively and directly predict resilience with a beta of 0.393.
•   کلمات کلیدی به انگلیسی : mindfulness, rumination, resilience
•  صفحات : 63-79
•   دانلود فایل ( 950.35 KB )