اثربخشی هیپنوتیزم درمانی شناختی بر پرخوری‌های عصبی و نگرانی از تصویر بدن پسران نوجوان دارای اضافه وزن

•   آرشیو : نسخه بهار 1405 - جلد اول
•   کد پذیرش : 141193
•   موضوع : روانشناسی تربیتی
• نویسنده/گان : | الناز سلمانی
•   زبان : فارسی
•   نوع مقاله : پژوهشی
•   چکیده مقاله به فارسی : هدف این پژوهش بررسی اثربخشی هیپنوتیزم‌درمانی شناختی بر کاهش پرخوری‌های عصبی و نگرانی از تصویر بدن در پسران نوجوان دارای اضافه‌وزن شهر اصفهان بود. روش پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طراحی پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه گواه بود. جامعه آماری شامل کلیه پسران نوجوان دارای اضافه‌وزن شهر اصفهان که از بین آن‌ها ۳۰ نفر با نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به دو گروه ۱۵ نفره آزمایش و کنترل تقسیم شدند. گروه آزمایش ۱۱ جلسه ۴۵ دقیقه‌ای تحت مداخله هیپنوتیزم‌درمانی شناختی آسِن آلدین (2008) قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل درمانی دریافت نکرد. ابزارهای اندازه‌گیری شامل پرسشنامه نگرانی از تصویر بدن لیتلتون (BICI) و پرسشنامه تشخیصی اختلالات خوردن (EDDS) بود و داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره و تک‌متغیره در نرم‌افزار SPSS-26 تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که هیپنوتیزم‌درمانی شناختی اثر معناداری بر کاهش پرخوری‌های عصبی و نگرانی از تصویر بدن دارد (01/0≤P). مؤلفه‌های اختلال کم‌اشتهایی عصبی، پراشتهایی عصبی و اختلال خوردن مفرط به طور قابل توجهی کاهش یافتند و نگرانی از تصویر بدن و تداخل آن در عملکرد اجتماعی نیز بهبود یافت. این نتایج حاکی از کارآمدی مداخله در بهبود رفتارهای خوردن و نگرانی‌های مرتبط با تصویر بدن در نوجوانان دارای اضافه‌وزن است.
•   لیست منابع : [1] بساک نژاد، سودابه، غفاری، مجید. (1386). رابطه بین ترس از بد ریختی بدنی و اختلالات روان شناختی در دانشجویان. مجله علوم رفتاری، 1(2)، 179-187.
  [2] جانبازفریدونی، کبری، بزازیان، سعیده، پوراصغر، مهدی، پویامنش، جعفر. (1399). اثربخشی هیپنوتیزم درمانی شناختی بر تصویر بدنی و رضایت زناشویی زنان. روانشناسی خانواده، 7(2)، 17-32.
  [3] صفرزاده، سمیه، محمودی خورندی، زینب. (1394). بررسی اختلالات خوردن (بی‌اشتهایی عصبی و پرخوری عصبی) در نوجوانان ۱۳ تا ۱۸ ساله شهرستان گناباد در سال ۱۳۹۳. مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، 14(۵)، ۳۹۳-۴۰۴
  [4] طباطبایی، سمانه سادات، عبادی، شیما. (1404). بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر استحکام ایگو و تصویر بدنی دانش آموزان دارای رفتارهای خودآسیب رسان بدون قصد خودکشی شهر مشهد. :تحقیقات راهبردی در تعلیم و آموزش و پرورشف 1(43)، 453-466.
  [5] کاوه فارسانی، ذبیح الله، مهدیه، عارفه، صالحی، رضوان، ربیعی، محمد. (1398). توصیف نوجوانان از پدیدۀ‌ چاقی: پژوهش کیفی براساس نظریۀ زمینهای‌. پژوهش های علوم شناختی و رفتاری، 9(2)، 79-96.
  [6] نقاش زاده، شهرزاد، امانی، احمد. (1403). اثربخشی درمان گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر روی خوردن هیجانی، تصویر بدنی خود و نشخواری فکری دانش‌آموزان دختر دارای اضافه‌وزن. مطالعات روان شناختی، 20(81)، از 57-71.
  [7] Alladin, A. (2008). Cognitive hypnotherapy: An integrated approach to the treatment of emotional disorders. John Wiley & Sons.
  [8] Asadi, A., Zargar, Y., Moludi, J., Noami, A., & Hashemi, E. (2023). Comparison of the Effectiveness of Cognitive-Behavioral Therapy with Cognitive-Behavioral Hypnotherapy on the Weight of Obese People. Research in Medicine, 47(3), 28-35.
  [9] Dakanalis, A., Voulgaridou, G., Alexatou, O., Papadopoulou, S. K., Jacovides, C., Pritsa, A., ... & Giaginis, C. (2024). Overweight and obesity is associated with higher risk of perceived stress and poor sleep quality in young adults. Medicina, 60(6), 983.
  [10] House, E. T., Lister, N. B., Seidler, A. L., Li, H., Ong, W. Y., McMaster, C. M., ... & Jebeile, H. (2022). Identifying eating disorders in adolescents and adults with overweight or obesity: A systematic review of screening questionnaires. International Journal of Eating Disorders, 55(9), 1171-1193.
  [11] Jankauskiene, R., & Baceviciene, M. (2024). Mindful monitoring and accepting the body in physical activity mediates the associations between physical activity and positive body image in a sample of young physically active adults. Frontiers in sports and active living, 6, 1360145.
  [12] Jiménez-Morcillo, J., Ramos-Campo, D. J., Rodríguez-Besteiro, S., & Clemente-Suárez, V. J. (2024). The association of body image perceptions with behavioral and health outcomes among young adults. Nutrients, 16(9), 1281.
  [13] Ko, M., & Ha, K. (2024). Association of delivered food consumption with dietary behaviors and obesity among young adults in Jeju. Journal of Nutrition and Health, 57(3), 336-348.
  [14] Littleton, H. L., & Axsom, D. pury, CLS (2005). A development of body image concern inventory. Behaviour Research and Therapy, 43(2), 224-241.
  [15] Musso, S. V., Aprelini, C. M. D. O., Batista, A. M., Andrade, L. H. S., Corassa, R. B., & Viana, M. C. (2025). Binge eating disorders and behaviors in metropolitan são paulo, brazil: prevalence estimates and associations with chronic conditions. Journal of Human Growth and Development, 35(2), 260-272.
  [16] Pike, K. M., Loeb, K., Walsh, T. (2009). Binge eating and purging. In D. Allison (Ed.), *Handbook of assessment methods for eating behaviors and weight-related problems: Measures, theory, and research* (2nd ed., pp. 303-346). London: Sage Publications.
  [17] Rostami, M., Ehteshamzade, P., Asgari, P., & Alavi Fazel, S. K. (2022). Effectiveness of cognitive hypnotherapy on coping self-efficacy and cognitive emotion regulation components in obese women. Shenakht Journal of Psychology and Psychiatry, 9(1), 118-133.
  [18] Stice, E., Bearman, S. K. (2001). Body-image and eating disturbances prospectively predict increases in depressive symptoms in adolescent girls: A growth curve analysis. *Developmental Psychology, 37*(5), 597–607.
  [19] Stice, E., Fisher, M., Martinez, E. (2004). Eating Disorder Diagnostic Scale: Additional evidence of reliability and validity. *Psychological Assessment, 16*(1), 60-71.
  [20] Wagner, M. E. (2011). *Self-objectification among overweight and obese women: An application of structural equation modeling* (Doctoral dissertation). Bowling Green State University.
•   کلمات کلیدی به فارسی : هیپنوتیزم‌درمانی شناختی، پرخوری عصبی، نگرانی از تصویر بدن، نوجوانان، اضافه‌وزن.
•   چکیده مقاله به انگلیسی : The aim of this study was to examine the effectiveness of cognitive hypnotherapy in reducing binge eating and body image concerns in overweight adolescent boys in Esfahan. The study employed a quasi-experimental design with a pretest-posttest and control group. The statistical population included all overweight adolescent boys in Esfahan, from which 30 participants were purposively selected and randomly assigned to two groups of 15 (experimental and control). The experimental group received 11 weekly 45-minute sessions of cognitive hypnotherapy based on Asen Aldin’s (2008) protocol, while the control group did not receive any intervention. Measurement instruments included the Body Image Concern Inventory (BICI) and the Eating Disorder Diagnostic Scale (EDDS), and data were analyzed using multivariate and univariate analysis of covariance (MANCOVA and ANCOVA) with SPSS-26. The findings indicated that cognitive hypnotherapy had a significant effect on reducing binge eating and body image concerns (P ≤ 0.01). Components of anorexia nervosa, bulimia nervosa, and binge eating disorder were significantly reduced, and body image concerns as well as their interference with social functioning improved. These results suggest that the intervention is effective in improving eating behaviors and reducing body image-related concerns in overweight adolescents.
•   کلمات کلیدی به انگلیسی : cognitive hypnotherapy, binge eating, body image concerns, adolescents, overweight.
•  صفحات : 51-62
•   دانلود فایل ( 481.86 KB )