بررسی اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی بر میزان رفتارپرخطر و اضطراب در دانش‌آموزان

•   آرشیو : نسخه تابستان 1405 - جلد اول
•   کد پذیرش : 141217
•   موضوع : سایر شاخه‌ها
• نویسنده/گان : | محمد مهدی صنعتی زاده
•   زبان : فارسی
•   نوع مقاله : پژوهشی
•   چکیده مقاله به فارسی : هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش هوش اخلاقی بر افزایش خودشفقت‌ورزی در زنان متقاضی طلاق انجام شد. روش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی زنان متقاضی طلاق مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره خانواده و دادگاه‌های خانواده شهر کرمان در نیمه دوم سال ۱۴۰۴ بود. نمونه پژوهش شامل ۳۰ نفر از زنان واجد شرایط بود که به روش نمونه‌گیری هدفمند داوطلبانه انتخاب شده و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) گمارده شدند. گروه آزمایش طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای تحت آموزش پروتکل هوش اخلاقی قرار گرفت؛ ابزار پژوهش، پرسشنامه خودشفقت‌ورزی نف (۲۰۰۳) بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس تک‌متغیره (ANCOVA) در نرم‌افزار SPSS تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که با کنترل نمرات پیش‌آزمون، تفاوت معناداری بین گروه آزمایش و کنترل در نمرات خودشفقت‌ورزی در مرحله پس‌آزمون وجود دارد نشان داد که ۷۹ درصد از تغییرات خودشفقت‌ورزی ناشی از آموزش هوش اخلاقی بوده است. میانگین تعدیل‌شده نمرات خودشفقت‌ورزی در گروه آزمایش (۱۰۴.۲۱) به طور معناداری بالاتر از گروه کنترل (۸۳.۵۸) بود. نتیجه‌گیری: آموزش هوش اخلاقی به طور مؤثری باعث افزایش خودشفقت‌ورزی در زنان متقاضی طلاق می‌شود. بنابراین، می‌توان از این بسته آموزشی به عنوان یک مداخله کارآمد در مراکز مشاوره طلاق و دادگاه‌های خانواده برای کمک به زنان در عبور آگاهانه و اخلاقی از بحران طلاق و کاهش خودسرزنش‌گری استفاده نمود.
•   لیست منابع : [1] اسدی، ج.، و پاشایی، ن. (۱۴۰۲). نقش هوش اخلاقی در پیش‌بینی سازگاری پس از طلاق در زنان. مجله مطالعات نوین روان‌شناختی، ۱۹(۷۴)، ۱۱۲-۱۲۸.
  [2] احمدی، م.، و رضایی، س. (۱۴۰۳). اثربخشی مداخلات مثبت‌گرا بر تاب‌آوری و خودشفقت‌ورزی زنان در معرض طلاق. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، ۱۸(۱)، ۴۵-۶۲.
  [3] باصره، م.، محمدی، ن.، و قاسمی، س. (۱۴۰۰). تأثیر آموزش مهارت‌های مبتنی بر ایمگوتراپی بر خودشفقت‌ورزی و کیفیت زندگی زنان متقاضی طلاق. مجله روانشناسی خانواده، ۸(۲)، ۴۵-۵۸.
  [4] باقری، ف.، و حسینی، ز. (۱۴۰۲). مقایسه اثربخشی آموزش هوش اخلاقی و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر فرسودگی عاطفی زوجین. مجله روان‌پزشکی و روان‌شناسی بالینی ایران، ۳۰(۲)، ۲۰۰-۲۱۸.
  [5] حسینی، ز.، و نوروزی، ت. (۱۴۰۱). اثربخشی آموزش مفاهیم اخلاقی مبتنی بر همدلی و شفقت بر نشخوار فکری و خودانتقادی زنان پس از طلاق. فصلنامه مشاوره و روان‌درمانی خانواده، ۱۲(۱)، ۸۹-۱۰۴.
  [6] دلشاد، ف.، و کریمی، ز. (۱۴۰۲). رابطه خودشفقت‌ورزی و کمال‌گرایی اخلاقی در دانشجویان پرستاری. مجله اخلاق و تاریخ پزشکی، ۱۶(۱)، ۱۱۲-۱۲۵.
  [7] سهرابی، ف.، و ناصری، م. (۱۴۰۳). بررسی مدل ساختاری روابط بین هوش اخلاقی، خودشفقت‌ورزی و سلامت معنوی در زنان آسیب‌دیده از خیانت. فصلنامه خانواده‌پژوهی، ۲۰(۷۸)، ۵-۲۲.
  [8] شهیدی دلشاد، س.، حسنی، ف.، و محمدی‌فرد، م. (۱۴۰۲). بررسی رابطه بین هوش معنوی و خودشفقت‌ورزی با میانجی‌گری سازگاری اجتماعی در زنان مطلقه. فصلنامه روانشناسی تحولی، ۲۰(۷۶)، ۳۸-۵۲.
  [9] محمدی، ن.، و کریمی، ر. (۱۴۰۳). روان‌شناسی اخلاق در مشاوره خانواده. تهران: انتشارات ارجمند.
  [10] نیکزاد، م.، و ظهیرالدین، ع. (۱۴۰۲). طلاق عاطفی و پیامدهای روان‌شناختی آن در جامعه در حال گذار ایران: یک مطالعه کیفی. مجله علوم رفتاری، ۱۷(۳)، ۳۱۰-۳۲۵.
  [11] هاشمی، ل.، و موسوی، م. (۱۴۰۲). تأثیر آموزش ذهن‌آگاهی بر کاهش نشخوار فکری زنان متقاضی طلاق. مجله روان‌شناسی بالینی و شخصیت، ۲۲(۱)، ۸۹-۱۰۴.
  [12] یاراحمدی، ح.، صادقی، ع.، و کریمی، ل. (۱۴۰۳). هوش اخلاقی و خودشفقت‌ورزی در دانشجویان پرستاری: نقش واسطه‌ای بخشش. مجله ایرانی اخلاق و تاریخ پزشکی، ۱۸(۲)، ۲۲-۳۶.
  [13] یعقوبی، ح.، و سعیدی، م. (۱۴۰۳). اثربخشی پروتکل آموزش هوش اخلاقی بر بخشش و رضایت از زندگی در زنان با تجربه طلاق عاطفی. فصلنامه مشاوره و روان‌درمانی خانواده، ۱۴(۱)، ۱۵۵-۱۷۵.
  [14] یعقوبی، ح.، و سعیدی، م. (۱۴۰۳). پروتکل جامع آموزش هوش اخلاقی برای زنان در بحران‌های زناشویی. تهران: نشر روان.
  [15] Amato, P. R. (2024). The consequences of divorce for adults and children. Journal of Marriage and Family, 86(2), 345-360.
  [16] Borba, M. (2005). Building moral intelligence: The seven essential virtues that teach kids to do the right thing. Jossey-Bass.
  [17] DeSteno, D. (2023). Moral emotions and prosocial behavior: Gratitude, compassion, and pride as drivers of enduring social action. Current Directions in Psychological Science, 32(1), 45-51.
  [18] Ficher, K. (2024). Family psychotherapy during crisis: Clinical perspectives. Academic Press.
  [19] Gilbert, P. (2025). Compassion focused therapy: Distinctive features. Routledge.
  [20] Gottman, J. M., & Gottman, J. S. (2023). Eight dates: Essential conversations for a lifetime of love. Workman Publishing.
  [21] Kirby, J. N. (2023). Compassionate mind training: An 8-session program to reduce self-criticism and increase self-compassion. Journal of Clinical Psychology, 79(4), 891-907.
  [22] Kirby, J. N., Sherlock, M., & Doty, J. R. (2024). Brief compassion-focused therapy increases moral expansiveness and self-compassion: A randomized controlled trial. Mindfulness, 15(2), 321-335.
  [23] Klibert, E. (2025). Self-compassion and resilience in women undergoing marital transition. Journal of Clinical Psychology, 81(1), 12-28.
  [24] Lennick, D., & Kiel, F. (2007). Moral intelligence: Enhancing business performance and leadership success. Wharton School Publishing.
  [25] Lennick, D., & Kiel, F. (2022). Moral intelligence 2.0: Enhancing leadership performance and trust. Pearson Education.
  [26] Levine, H., Thompson, R., & Davis, J. (2024). Emotional divorce and psychological distress in women: A longitudinal study. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 92(3), 210-225.
  [27] Narvaez, D. (2023). Moral development and human flourishing: Evolutionary and neurobiological perspectives. Oxford University Press.
  [28] Neff, K. D. (2003). The development and validation of a scale to measure self-compassion. Self and Identity, 2(3), 223-250.
  [29] Neff, K. D. (2023). Self-compassion: The proven power of being kind to yourself. William Morrow
•   کلمات کلیدی به فارسی : اضطراب، ذهن آگاهی، رفتار پرخطر.
•   چکیده مقاله به انگلیسی : Objective: This study aimed to determine the effectiveness of moral intelligence training in enhancing self-compassion among women seeking divorce. Methods: A quasi-experimental design with a pretest-posttest control group was employed. The study population comprised all women applying for divorce who attended family counseling centers and family courts in Kerman during the latter half of 2025. A purposive sample of 30 eligible women was recruited and randomly assigned to either an experimental group (n=15) or a control group (n=15). The experimental group underwent an 8-session (90 minutes each) moral intelligence training protocol, while the control group received no intervention. Self-compassion was assessed using the Neff Self-Compassion Scale (2003). Data were analyzed using ANCOVA in SPSS. Results: Controlling for pretest scores, a significant difference was found in posttest self-compassion scores between the experimental and control groups. Moral intelligence training accounted for 79% of the variance in self-compassion. The adjusted mean self-compassion score was significantly higher in the experimental group (104.21) compared to the control group (83.58). Conclusion: Moral intelligence training is an effective intervention for increasing self-compassion in women seeking divorce. This training module can be utilized in divorce counseling centers and family courts to support women in navigating divorce consciously and ethically, thereby reducing self-blame.
•   کلمات کلیدی به انگلیسی : Moral intelligence, self-compassion, women seeking divorce, emotional divorce
•  صفحات : 29-37
•   دانلود فایل ( 390.63 KB )