تأثیر آموزش مهارت‌های ارتقای ارتباط بر کیفیت روابط بین‌فردی زوج‌های ایرانی

•   آرشیو : نسخه پاییز 1405
•   کد پذیرش : 141241
•   موضوع : روانشناسی بالینی
• نویسنده/گان : | عزیزاله منتقمی
•   زبان : فارسی
•   نوع مقاله : پژوهشی
•   چکیده مقاله به فارسی : پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش مهارت های ارتقای ارتباط (تنظیم هیجان، همدلی و حل مساله) بر کیفیت روابط بین‌فردی زوج‌های ایرانی انجام پذیرفت. جامعه آماری را زوجین مراجعه کننده به مراکز مشاوره و روان درمانی در شهرستان تنکابن و رامسر در سال 1404 تشکیل داده اند. تعداد نمونه 32 نفر در دوگروه آزمودنی و کنترل گمارده شدند. روش پژوهش، نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل می باشد. جهت گردآوری داده ها از مقیاس کیفیت روابط بین‌فردی پیرس و همکاران (۱۹۹۱)، تنظیم هیجان گارنفسکی و همکاران (1995)، همدلی مهرابیان و اپستین (1972) و در نهایت برای متغیر حل مسئله از پرسشنامه هپنر و پترسون (1982) استفاده شد. پس از انجام پیش آزمون، مداخله برای گروه آزمودنی در 10 جلسه 90 دقیقه ای صورت پذیرفت. آزمون تحلیل کوواریانس در نرم افزار SPSS23 صورت گرفت. نتایج بیانگر وجود تفاوت معنادار بین گروه‌های آزمایش و کنترل در تمامی متغیرهای تحقیق بود؛ به این معنا زوجینی که در جلسات آموزشی شرکت کردند، در مقایسه با گروه کنترل، ارتقای قابل توجهی در مؤلفه‌های ارتباطی و کیفیت کلی رابطه نشان دادند.
•   لیست منابع : [1] اصفهانی، ع., فلیحی، م., جعفری‌پور، س., و روستاپیشه، ن. (۱۴۰۳). ارزیابی تأثیر مداخله زوج‌درمانی بر مبنای نظریه دلبستگی بر افزایش امنیت هیجانی در روابط زناشویی. مجله پژوهش‌های روان‌شناسی خانواده، ۸(۲)، ۷۵-۹۰.
  [2] اکبرخباز شوشتری، ح., و رمضانی، س. (۱۴۰۱). زوج‌درمانی هیجان‌مدار و تأثیر آن بر تنظیم هیجان و نزدیکی عاطفی زوج‌ها. مجله فرهنگ مشاوره، ۱۵(۴)، ۲۳-۴۵.
  [3] جهانبخش، ف., مقصدی، ع., و رمضانی مبارکه، س. (۱۴۰۱). اثربخشی آموزش مهارت‌های ارتباطی بر تنظیم هیجان و کاهش تعارضات و دلزدگی زناشویی. مجله روان‌شناسی خانواده، ۹(۱)، ۵۵-۷۰.
  [4] حسینی قدمگاهی، م. (۱۳۷۶). مطالعه اعتبار و روایی پرسشنامه حمایت اجتماعی (پیرس و همکاران، ۱۹۹۱) در نمونه ایرانی.
  [5] عاشوری، م. (۱۴۰۱). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد واقعیت‌گرا بر تنظیم هیجان و شادکامی زوجین. مجله روان‌شناسی کاربردی و مداخلات درمانی، ۵(۲)، ۱۲۰-۱۳۵.
  [6] فتحی، م., کریمی باغملک، ف., و ماهیگیر، س. (۱۴۰۲). اثربخشی آموزش زوج‌درمانی هیجان‌مدار بر ناگویی هیجانی و استرس ادراک‌شده در زنان آسیب‌دیده از خیانت. مجله روان‌شناسی انگیزش، رفتار و سلامت، ۷(۳)، ۴۰-۵۵.
  [7] قوتی، م. (۱۴۰۳). اثربخشی زوج‌درمانی خودتنظیمی بر تنظیم شناختی هیجان و دلزدگی زناشویی. مجله روان‌شناسی کاربردی خانواده، ۱۰(۲)، ۱۱۰-۱۲۵.
  [8] یحیی‌پور، ف., داودی، ع., و جهانگیری، م. (۱۴۰۴). اثربخشی بسته مبتنی بر واکاوی ذهن‌سازه‌های ارتباط در زوج‌های ایرانی بر تنظیم هیجان و همدلی. مجله سلامت روان خانواده، ۱۲(۱)، ۸۰-۹۵.
  [9] Bodenmann, G., Hilpert., PNussbeck, F. W., و Bradbury, T. N. (2016). Improving personal happiness through couple intervention: A randomized controlled trial of a self-directed couple enhancement program. Journal of Happiness Studies, 17(1), 213–237. [https://doi.org/10.1007/s10902-014-9591-7](https://doi.org/10.1007/s10902-014-9591-7) ([pub.uni-bielefeld.de][1])
  [10] Chelune, G. J., Robison, J. T., و Kommor, M. J. A cognitive interactional model of intimate relationships. In V. J. Derlega (Ed.), Communication, intimacy, and close relationships.
  [11] Davis, M. H. (2018). Empathy: A social psychological approach. Routledge.
  [12] Fincham, F. D., و Beach, S. R. H. (2010). Marriage in the new millennium: A decade in review. Journal of Marriage and Family, 72(3), 630–649. [https://doi.org/10.1111/j.1741-3737.2010.00710.x]
  [13] Garnefski, N., و Kraaij, V. ( 2006). Cognitive Emotion Regulation Questionnaire Development of a short 18-item version (CERQ-short). Personality and Individual Differences, 41, 1045-1053.
  [14] Gottman, J. M., و Gottman, J. S. (2015). 10 principles for doing effective couples therapy. W. W. Norton.
  [15] Grace A Wang ., Charlene F Belu ., David B Allsop., Natalie O Rosen (2025). Interpersonal emotion regulation during relationship conflict: Daily and longitudinal associations with couples' sexual well-being. 2025 Mar;25(2):397-409. doi: 10.1037/emo0001400. Epub 2024 Aug 15.
  [16] Gross, J. J. (2015). Emotion regulation: Current status and future prospects. Psychological Inquiry, 26(1), 1–26.
  [17] Gross, J. J., و Thompson, R. A. (2007). Emotion regulation: Conceptual foundations. In J. J. Gross (Ed.), Handbook of emotion regulation (pp. 3–24). Guilford Press.
  [18] Heppaer P.P...و Baker .C.E. (1997) .Applications of the problem solving inventory. Measurement and Evaluation in Counseling and Development .29.229-241.
  [19] Heppner .P.P. Baum Gardner; A...Larson. L... و Petty; R (1988). The utility of problem solving training that emph assizes self- management principles Counseling Psychology Quarterly. 1.129-143.
  [20] Heppner .p.p. و Anderson.W.P (1985). The relationship between problem solving self- appraisal and psychological adjustment. Cognitive Therapy and Rcscarch.9 (4). 415-427.
  [21] Heppner, P. P., و Lee, D. G. (2002). Problem-solving appraisal and psychological adjustment. In D. J. Snyder و C. R. Snyder (Eds.), Handbook of positive psychology (pp. 288–298). Oxford University Press.
  [22] Heppner.P.P. (1988).The Problem-Solving Inventory .Manual .Palo Alto.CA: Consulting Psychologies Press.
  [23] Kirby, Jennifer S., Donald H Baucom., (2007). Treating emotion dysregulation in a couples context: a pilot study of a couples skills group intervention., PMID: 17598784 DOI: 10.1111/j.1752-0606.2007.00037.x
  [24] Markman, H. J., Stanley, S. M., و Blumberg, S. L. (2010). Fighting for your marriage: Positive steps for preventing divorce and preserving a lasting love. Jossey-Bass.
  [25] Mehrabian, A., و Epstein, N. (1972). A measure of emotional empathy. Journal of Personality, 40(4), 525–543. https://doi.org/10.1111/j.1467-6494.1972.tb00078.x
  [26] Pierce, G. R., Sarason, B. R., & Sarason, I. G. (1991). General and relationship-based perceptions of social support: Are two constructs better than one? Journal of Personality and Social Psychology, 61(6), 1028-1039.
  [27] Sarason, I. G., Sarason, B. R., Shearin, E. N., & Pierce, G. R. (1993). A brief measure of social support: Practical and theoretical implications. Journal of Social and Personal Relationships, 4(4), 497-510.
•   کلمات کلیدی به فارسی : مهارت های ارتباطی، تنظیم هیجان، همدلی، حل مساله، کیفیت روابط بین فردی زوجین.
•   چکیده مقاله به انگلیسی : The present study aimed to examine the effectiveness of communication enhancement training—including emotion regulation, empathy, and problem-solving skills—on the quality of interpersonal relationships among Iranian couples. The statistical population consisted of couples who attended counseling and psychotherapy centers in Tonekabon and Ramsar in 2025. A total of 32 participants were assigned to experimental and control groups. The research employed a quasi-experimental pretest–posttest design with a control group. Data were collected using the Interpersonal Relationship Quality Scale by Pierce et al. (1991), the Emotion Regulation Questionnaire by Garnefski et al. (1995), the Mehrabian and Epstein Empathy Scale (1972), and the Problem-Solving Inventory by Heppner and Peterson (1982). Following the pretest, the intervention was delivered to the experimental group in ten 90-minute sessions. Data were analyzed using analysis of covariance (ANCOVA) in SPSS version 23. The results indicated significant differences between the experimental and control groups across all study variables, suggesting that couples who participated in the training showed substantial improvements in communication components and overall relationship quality compared to those in the control group.
•   کلمات کلیدی به انگلیسی : Communication skills, Emotion regulation, Empathy, Problem-solving, Interpersonal relationship quality among couples
•  صفحات : 1-11
•   دانلود فایل ( 1.37 MB )